homeMedisch

inleiding

verantwoording

inhoudsopgave

woordenboek

kinderziektes

tropenziektes

wormen

aambeien

aarsmaden

acne

aderverkalking

alternatieve geneeswijzen

alzheimer

antibioticum

anticonceptie

apps

apotheek

artritis

artrose

baarmoederhalskanker

bacterie

beroerte

big

bijholteontsteking

blaar

blaasontsteking

blindedarmontsteking

bloeddruk

bloedneus

bof

bppd

brandwonden

bronchitis

buikgriep

chagas

corona

cva

dementie

deodorant

depressie

eczeem

elefantiase

endometriose

epd

epilepsie

filariasis

gilles de la tourette

gordelroos

griep

hartinfarct

hartstilstand

hersenbloeding

herseninfarct

hersenschudding

hoesten

hoofdpijn

hooikoorts

huiddesinfectie

ileus

insectenbeet

jeuk

kaal

kalknagel

keelontsteking

kinkhoest

klaplong

knokkelkoorts

koorts

koortslip

krentenbaard

leishmaniasis

lepra

likdoorn

links

lintwormen

literatuur

longembolie

longontsteking

lyme

malaria

mazelen

melanoom

meralgia paresthetica

migraine

mijnwormen

moedervlek

multipele sclerose

onchocerciase

oogvlekken

oorontsteking

oorsuizen

overleden

overspannen

papegaaienziekte

parkinson

pfeiffer

pijn

plas

poep

prikkeldarm

prostaat

pseudokroep

reisziek

reizigers-diarree

reuma

rodehond

roodvonk

roos

schaafwond

slaapmiddelen

slapeloosheid

soa

spierziektes

spoelwormen

staar

steenpuist

sterilisatie man

suikerziekte

tanden, witte

tandpasta

teenslippers

tia

triggervinger

trypanosomiasis

uierzalf

vaccinaties

verkouden

verstopping

vierde ziekte

vijfde ziekte

virus

vliegreis

voetschimmel

voorhoofdholteontsteking

vossenlintworm

waterpokken

winterblues

wondroos

wratten

zenuwpijn

zesde ziekte

zonnesteek

zweepwormen

zweet

Trypanosomiasis     Afrikaanse slaapziekte

Wat is het:
De veroorzaker van de ziekte is de eencellige parasiet Trypanosoma brucei. De slaapziekte wordt overgedragen door een steek van de tseetseevlieg, een vlieg die alleen voorkomt in Afrika. De bloedzuigende vlieg is ongeveer twee maal zo groot als de gewone huisvlieg, zijn vleugels zijn geschaard. Maar een klein gedeelte van de tseetseevliegen is besmet met de Trypanosoma brucei. De vlieg steekt overdag. Het is een ziekte die zonder behandeling dodelijk is.
Er zijn twee vormen van de Afrikaanse slaapziekte, de ene vorm komt heel snel op, de andere vorm verloopt heel langzaam: Oost-Afrikaanse slaapziekte (trypanosomiasis rhodesiense) en West-Afrikaanse slaapziekte (trypanosomiasis gambiense).

Welke landen:
De slaapziekte komt het meeste voor in het westelijke en het centrale deel van Afrika. Een hoge kans op besmetting is in Congo, Oeganda, Soedan en Angola. In Nederland komt de Afrikaanse slaapziekte nagenoeg niet voor, het is een zeldzame importziekte.
West-Afrikaanse komt voor in Centraal- en West-Afrika. Kom je met name tegen bij akkers die bebouwd zijn, met meertjes, riviertjes.

Twee stadia:
In het eerste stadium verspreidt de parasiet zich in de lymfevaten en de bloedsomloop
In het tweede stadium wordt het centrale zenuwstelsel aangetast.

Symptomen Oost-Afrikaanse slaapziekte:

  • deze variant komt heel snel op en verloopt ook heel snel
  • komt met name voor in beboste gebieden, wildparken en savannen in Centraal en Oost Afrika
  • iemand krijgt een steek die heel veel pijn doet
  • na enkele dagen verschijnt er op de plaats waar iemand gestoken is een rode en open zweer
  • verhoogde lichaamstemperatuur
  • hevige hoofdpijn
  • de persoon kan prikkelbaar zijn
  • zeer vermoeid gevoel
  • opgezette lymfeklieren
  • spieren en gewrichten kunnen pijn doen
  • verward raken
  • persoonlijkheidsveranderingen
  • moeilijk spreken
  • epilepsie
  • problemen met lopen
  • sufheid
  • bewusteloos

Symptomen West-Afrikaanse slaapziekte:

  • dit is de chronische variant, verloopt langzaam
  • de door een tseetseevlieg is erg pijnlijk
  • na weken, maanden of zelfs jaren verschijnt er op de plaats waar iemand is gestoken een grote, open zweer die rood is van kleur
  • uitputting
  • opgezette lymfklieren
  • verhoogde lichaamstemperatuur
  • hoofdpijn
  • pijn in gewrichten en spieren
  • klieren aan de achterzijde van de nek kunnen opgezwollen raken
  • zelling bij de ogen
  • opgezette handen
  • ontsteking van de hersenen kan optreden (encefalitis)
  • slaapstoornissen
  • verward raken
  • epilepsie
  • problemen met lopen
  • gevoelloze handen en voeten
  • afvallen, vermageren
  • bewusteloosheid
  • coma

Hoe te voorkomen:

  • preventie
    • vraag bij de lokale bevolking na waar er veel tseetseevliegen zijn
    • kies voor dikke stoffen kleding zoals linnen
    • draag geen felle kleuren
    • gebruik in gebieden waar je risico loopt middelen met DEET die insecten weren
    • gebruik een muskietennet tijdens het rusten of slapen
    • stap je in een voertuig, check de ruimte dan op tseetseevliegen
    • laat je niet vervoeren in voertuigen die open zijn, het stof wat opwaait kan de vliegen aantrekken
    • ga struikgewas uit de weg omdat hier de tseetseevliegen zich ophouden op de hete momenten op de dag
  • profylaxe (medische middelen om de ziekte te voorkomen)
    • er is geen vaccin

Diagnose:
Zie symptomen.

Behandeling:

  • zelf
    • niet
  • medicatie
    • voorheen werd melarsoprol gebruikt, dit was niet zonder gevaren, het kon bijvoorbeeld heftige allergische reacties veroorzaken. In 2009 werd NECT toegevoegd aan de lijst met basisgeneesmiddelen van de Wereldgezondheidsorganisatie.
  • arts
    • bij een zweer op de plaats van de steek, z.s.m. naar een arts
    • er moet gecontroleerd worden op besmetting met Trypanosoma brucei
    • je moet twee jaar onder controle blijven (onderzoek bijvoorbeeld door lumbaalpunctie)

Extra info
Wereldwijd lijden er zeer veel mensen aan de Afrikaanse slaapziekte. Toch wordt er niet heel veel onderzoek naar de ziekte gedaan, daarom wordt het een vergeten ziekte genoemd.

Laatste wijziging: 12 maart 2017 Colofon  Disclaimer  Privacy  Zoeken  Copyright © 2002- G. Speek

  Einde van de pagina