|
|
Wat is het?
Een acrometastase is een zeer zeldzame vorm van botuitzaaiing die zich bevindt in de uiterste ledematen van het lichaam:
distaal van de elleboog of de knie. Dit betekent dat de uitzaaiing optreedt in de botten van de handen, voeten, vingers of tenen.
Acrometastasen maken slechts ongeveer 0,1% uit van alle botuitzaaiingen.
Acro = extremiteiten, ofwel de uiterste lichaamsdelen zoals handen, voeten, neus, kin of oren.
Metastae = botuitzaaiing.
|
Oorzaken en herkomst
Deze uitzaaiingen ontstaan bijna altijd via de bloedbaan (hematogene verspreiding). De meest voorkomende primaire kankersoorten die naar de handen of voeten uitzaaien zijn:
Symptomen en valkuilen bij de diagnose
Omdat botuitzaaiingen in de vingers of tenen zo ongebruikelijk zijn, wordt de juiste diagnose vaak pas laat gesteld. De symptomen lijken namelijk sterk op onschuldigere aandoeningen. Veelvoorkomende symptomen zijn:
- pijn en zwelling in een vinger of teen
- roodheid en warmte (erytheem)
- functieverlies of moeite met bewegen
Valkuilen
Artsen denken bij deze klachten vaak eerst aan een bacteriële infectie
(fijt of osteomyelitis),
jicht,
reumatoïde artritis
of een direct trauma. Soms is een acrometastase zelfs het allereerste tastbare symptoom van een nog onbekende, verborgen kanker
elders in het lichaam.
Prognose en behandeling
In de medische literatuur staat een acrometastase over het algemeen bekend als een teken van een vergevorderd en wijdverspreid tumorstadium.
De prognose is doorgaans helaas ongunstig, met een gemiddelde levensverwachting van rond de 6 tot 7 maanden na het ontdekken van de uitzaaiing.
De behandeling is daarom meestal palliatief (gericht op comfort en levenskwaliteit):
- pijnbestrijding: essentieel voor het behoud van de hand- of voetfunctie
- bestraling (radiotherapie): om de tumor lokaal te verkleinen en pijn te verminderen
- amputatie: indien de pijn onhoudbaar is of het bot ernstig is aangetast, wordt de aangedane vinger of teen soms operatief verwijderd om direct verlichting te bieden
- medicatie: zoals bisfosfonaten (botversterkers) of systemische behandelingen (chemotherapie/immunotherapie) afhankelijk van de primaire tumor
Uitzondering
Bij specifieke tumoren, zoals niercelkanker, kan een agressieve chirurgische aanpak in zeldzame gevallen soms leiden tot een betere overleving.
Bronnen:
|