|
|
Wat is het?
Japanse kruiskwal (Gonionemus vertens) is een hydroïdpoliep met een doorsnede van maximaal twee centimeter.
De kwal leeft bij voorkeur in brakwater. In Nederland komt de soort onder andere voor in het Goese Meer, de Oosterschelde,
het Grevelingenmeer en het Veerse Meer. In België werd de soort aangetroffen in de Spuikom van Oostende.
Van oorsprong komt de soort niet voor in de Europese kustwateren. Deze exoot is voor het eerst waargenomen in Nederland in 1960.
|
De Japanse kruiskwal (Gonionemus vertens) is een kleine, exotische kwalsoort die van oorsprong uit de wateren rond Japan en China komt.
De kwal is ongeveer twee centimeter groot (zo groot als een munt van twee euro) en herkenbaar aan een opvallend bruin of rood kruis
op de bovenkant van het doorzichtige lichaam. Hoewel het diertje klein is, kunnen de tentakels venijnig steken.
De kwal duikt de laatste jaren (met name in de zomermaanden) steeds vaker op in de Nederlandse brak- en zoutwateren.
Locatie en Leefomgeving
De Japanse kruiskwal houdt niet van stroming. Je vindt ze vooral in rustige, ondiepe zones.
Leefgebied
Ze verschuilen zich het liefst tussen waterplanten, zoals het Japans bessenwier of zeegrasvelden.
Bekende vindplaatsen
In Nederland komen ze vooral voor in Zeeland, specifiek in het Veerse Meer, het Grevelingenmeer (zoals bij de badstrand Grevelingendam),
het Goese Meer en de Oosterschelde.
Seizoen
Ze zijn vooral actief bij warmer weer van half juni tot half augustus, al worden ze door zachte lentes soms al in mei gespot.
Symptomen na een steek
- de meeste mensen houden lichte klachten over aan een aanraking, maar de steek is pijnlijker dan die van de meeste gewone Nederlandse kwallen
- lokale klachten zijn directe jeuk, een branderig of prikkelend gevoel, en een rode huid
- heftige / systemische reacties: bij een gevoelige huid of meerdere steken kunnen grotere klachten optreden, zoals spierpijn, kramp in de rug, tintelingen, misselijkheid of ademhalingsproblemen. Soms is hier zelfs een ziekenhuisbezoek voor nodig.
Behandeling
Mocht je in aanraking zijn gekomen met een kruiskwal, volg dan volgens de richtlijnen van de Provincie Zeeland deze stappen:
- krab of wrijf niet over de plek. Dit activeert achtergebleven netelcellen, waardoor er juist meer gif vrijkomt
- spoel de huid direct en grondig af met zout zeewater (gebruik geen zoet water, dit activeert de netelcellen juist)
- leg bij aanhoudende klachten een kompres met handwarm water (circa 45 graden) voor 20 minuten op de wond om het gif te neutraliseren
- gebruik eventueel een jeukstillende crème
- N.B. in het onderstaande artikel van NTvG staat vermeld dat de hierboven staande vier richtlijnen niet altijd werkzaam zijn
- neem bij hevige klachten of een allergische reactie direct contact op met de huisarts of bel in spoedgevallen direct 112
Preventie
- zwem niet in ondiepe, afgesloten poeltjes of dicht bij de kant tussen het zeewier
- zoek plekken op waar een lichte stroming staat; daar houdt de kwal niet van
- draag een shirt of wetsuit tijdens het zwemmen in risicogebieden
- controleer vooraf de actuele waarschuwingen op de officiële website Zwemwater.nl of let op de waarschuwingsborden bij de Zeeuwse strandjes
Bronnen:
|