|
|
Wat is het?
Ketamine (ook bekend als K, keta of Special K) is een dissociatief anestheticum (de patiënt lijkt wakker, maar reageert niet op pijnprikkels) dat oorspronkelijk is ontwikkeld als narcose- en pijnstillend middel voor mens en dier.
Daarnaast wordt het medisch ingezet bij hardnekkige depressies en recreatief gebruikt als tripmiddel.
Ketamine is in Nederland in de handel voor humaan gebruik onder de naam Ketanest S, het betreft hier esketamine (S-ketamine).
|
Medische toepassingen
- anesthesie: verdovingsmiddel bij operaties omdat het de ademhaling en hartslag niet onderdrukt
- pijnstilling: krachtige pijnstiller, vaak toegepast via een infuus bij chronische pijn
- depressiebehandeling: behandeling (zoals esketamine) voor therapieresistente depressies, onderzocht door instanties zoals het UMCG en UMC Utrecht
Recreatief gebruik en effecten
Recreatief komt ketamine meestal voor als kristal of wit poeder en wordt het meestal gesnoven. De effecten zijn sterk dosisafhankelijk:
- lage dosering: dromerige, ontspannen roes en lichte vrolijkheid
- hoge dosering: dissociatie (het gevoel dat lichaam en geest gescheiden zijn)
- k-hole: een staat bij een zeer hoge dosering waarin praten en bewegen onmogelijk worden, gepaard met intense uittredingservaringen
Risico's en bijwerkingen
- acute risico's: misselijkheid, overgeven, verwardheid en coördinatieverlies (valgevaar)
- lange termijn: ernstige schade aan de blaas (ketamine-blaas/krampen) en cognitieve problemen
- verslaving: ketamine is zowel mentaal verslavend als tolerantieverhogend (er is steeds meer nodig voor hetzelfde effect)
- combinatiegebruik: mengen met alcohol of GHB verhoogt de kans op ademhalingsproblemen en bewusteloosheid aanzienlijk
Ambulancepersoneel
Ketanest, of esketamine, wordt ook gebruikt door ambulancepersoneel in de spoedzorgketen voor pijnbehandeling bij traumapatiënten.
De dissociatieve eigenschappen (de patiënt lijkt wakker, maar reageert niet op pijnprikkels) van esketamine zorgen ervoor dat het ambulancepersoneel de noodzakelijke
medische handelingen kan verrichten bij patiënten met ernstige verwondingen.
In de literatuur wordt wel benadrukt dat het gebruik van esketamine in de spoedzorg bijzondere kennis en vaardigheden vereist,
dus alleen door gespecialiseerd personeel kan worden toegepast.
Bronnen:
|