Prikkelbare Darm Syndroom meer additioneel  meer spijsvertering  
  PDS;  Prikkeldarm

Wat is het?   
Een samenraapsel van buikklachten waarvan misschien wel een op de vijf tot zeven Nederlanders last heeft. Perioden van buikpijn, een opgeblazen gevoel, winderigheid, verstopping, diaree, aandrang maar er komt niks, wisselen elkaar af met betere tijden. Meestal wordt de buikpijn (eventjes) minder na de ontlasting. Maar ondanks jarenlang onderzoek is er niet één verklaring voor de klachten onomstotelijk bewezen.
Wel zijn oude verklaringen gesneuveld. Zo blijken mensen met het prikkelbare-darmsyndroom geen lagere algemene pijndrempel te hebben dan anderen, ze hebben niet vaker psychische klachten dan mensen met andere buikklachten, en aan alleen de beweeglijkheid van de darm ligt het ook niet. Met die laatste ontdekking sneuvelde ook de vorige naam voor het syndroom: ‘de spastische dikke darm’. Die naam was gekozen omdat was gezien dat bij sommige patiënten de darminhoud te snel wordt voortgestuwd (gevolg: diarree) en bij anderen te hard en te lang wordt gekneed (met verstopping als resultaat). Bij nader en beter onderzoek bleken die veranderingen echter slechts bij de helft van de patiënten aanwezig. Waarschijnlijk moeten er meerdere dingen tegelijk in de buik misgaan voordat een darm ‘prikkelbaar’ wordt. Bijvoorbeeld een aanleg, die soms tot uiting komt na een flinke voedselvergiftiging of virusaanval. Maar weer niet alle patiënten hebben een infectie gehad of iets verkeerds gegeten.
Belangrijk: een prikkelbare darm: het is echt niet gevaarlijk.

Symptomen   

  • Zie 'wat is het'

Oorzaak   

Diagnose   

  • Zie 'wat is het'

Behandeling   

  • zelf
    • naar eigen ervaring vermijden van bepaald voedsel (gekruid eten, kool of citrusvruchten, gasvormend voedsel zoals uien, prei, peulvruchten, light-producten en kunstmatige zoetstoffen). Houd een paar weken een dagboek bij om de boosdoeners in kaart te brengen
    • sommigen hebben baat bij vezelrijk voedsel. Bijvoorbeeld bruin- of volkorenbrood, af en toe zilvervliesrijst en volkorenspaghetti en vooral veel rauwkost en fruit. Drink daarbij zeker 2 liter (water) per dag
    • als verstopping de boventoon voert bij uw klachten, zou u eens kunnen proberen of bacterierijke yoghurtjes helpen, zoals Activia. Bij verstopping helpt ook lichaamsbeweging, bijvoorbeeld een half uur wandelen per dag
    • stress en angst zijn niet altijd dé oorzaak, ze spelen wel vaak een belangrijke rol. En dat is niet zo vreemd, want ook twee derde van de mensen zónder prikkelbare darmen krijgt buikpijn van stress
    • misschien helpt goudzegel
  • arts
    • er bestaat geen simpele behandeling die bij iedereen goed helpt. Er zijn in Nederland geen pillen op de markt tegen de prikkelbare darm. En de medicijnen die in Amerika worden uitgeprobeerd, hebben zulke hevige bijwerkingen dat de Europese gezondheidsautoriteiten ze erger vinden dan de kwaal
    • ga naar uw huisarts als u wat ouder bent en ineens wekenlang last krijgt van buikpijn en een veranderde stoelgang, en deze klachten niet herkent. Vooral als u ook afvalt en bloed bij de ontlasting vindt
    • wie familieleden heeft met darmkanker of ontstekingsziekten zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, kan beter het zekere voor het onzekere nemen, en wat sneller naar de huisarts gaan

Misschien is het een idee om aansluiting te zoeken bij de patiëntenvereniging Prikkelbare Darm Syndroom Belangenvereniging.


   Een paar alinea's uit het Volkskrant artikel dd. 07 novemver 2026.   

Het is een non-diagnose. Je krijgt het pas als al het andere is uitgesloten. Je hebt geen ziekte, geen infectie, geen allergie, maar je hebt wel last. En toch is het geen ingebeelde ziekte. Het zit hem waarschijnlijk in de communicatie tussen brein en darmen, die begrijpen elkaar gewoon niet goed.

Een dieet helpt niet? Nee, en daar word je helemaal gek van. Want dan ga je weer dit dieet proberen en dat dieet. En het menselijk brein ziet natuurlijk overal correlaties. Dus als je ineens veel last hebt, denk je: wat heb ik gegeten? O, dit! Dus dit moet ik niet eten. Oké, goed, ik ben op de goede weg. Dat haal ik eruit. En dan doe je dat netjes en ineens gaat het weer helemaal mis.

Ik heb alles geprobeerd. Acupunctuur, vieze Chinese kruiden, kikkergif, orthomoleculaire geneeskunde, ayahuasca, tot en met spijkermatjes aan toe. Niets was werkzaam.

Antidepressiva helpen mij. En dat is niet omdat ik erover gelezen had. Ik merkte dat het beter ging en ik merk dat het met mijn darmen slechter gaat elke keer als ik probeer af te bouwen omdat dat met de psyche lijkt te kunnen. Zijn antidepressiva het wondermiddel waarnaar je op zoek was? Nee, er zijn geen eenvoudige oplossingen. Het enige wondermiddel, tussen aanhalingstekens, is acceptatie.


Bronnen:

  • Ned Tijdschr Geneeskd. 2025;169:D8862
  • Ned Tijdschr Geneeskd. 2023;167:D7704
  • Ned Tijdschr Geneeskd. 2023;167:D7356


  Einde van de pagina