|
|
Wat is het?
Chronische Idiopathische Axonale Polyneuropathie (CIAP) is een langzaam progressieve aandoening van de perifere zenuwen.
De medische benaming verklaart exact wat de ziekte inhoudt:
- chronisch: de klachten zijn langdurig aanwezig (langer dan zes maanden)
- idiopathisch: de exacte oorzaak van de aandoening is onbekend
- axonaal: de beschadiging zit in de zenuwuitloper zelf (het axon), en niet in de isolatielaag (myeline) eromheen
- polyneuropathie: er zijn meerdere zenuwen in het lichaam tegelijkertijd aangetast
De ziekte openbaart zich meestal tussen het 45e en 70e levensjaar en lijkt in zekere zin op een versnelde veroudering van de lange zenuwen.
|
Symptomen
De symptomen beginnen vrijwel altijd symmetrisch in de verste uiteinden van de langste zenuwen: eerst in de tenen en voeten,
en pas (veel) later in de handen. De klachten nemen over de jaren heen langzaam toe.
- gevoelsstoornissen: tintelingen, prikkelingen, een 'doof' of brandend gevoel, of het gevoel alsof men op watten of kussens loopt
- pijn: bij sommige patiënten veroorzaakt de zenuwbeschadiging een chronische, brandende of stekende zenuwpijn
- evenwichtsproblemen: doordat de hersenen minder feedback krijgen over de stand van de voeten, kan de balans verstoord raken, vooral in het donker of op oneffen ondergrond
- spierzwakte: in een later stadium kan er krachtverlies optreden. Dit uit zich bijvoorbeeld in moeite met het heffen van de voet (een klapvoet) of verminderde handfunctie
Diagnose
De diagnose CIAP wordt gesteld door middel van uitsluiting. Omdat er geen specifieke test is die CIAP direct aantoont,
zal een neuroloog eerst andere bekende oorzaken van polyneuropathie moeten uitsluiten via bloedonderzoek en een zenuwgeleidingsonderzoek (EMG).
Denk hierbij aan het uitsluiten van:
- diabetes
- vitamine B-tekorten of juist een overschot (bijvoorbeeld B6)
- overmatig alcoholgebruik
- nier- of schildklierproblemen
- erfelijke neuropathieën
Behandeling en Prognose
Omdat de oorzaak onbekend is, bestaat er op dit moment geen genezende behandeling voor CIAP.
De behandeling richt zich volledig op symptoombestrijding, het behoud van mobiliteit en het voorkomen van complicaties:
- medicatie: gericht op het dempen van chronische zenuwpijn (zoals specifieke anti-epileptica of antidepressiva die op het zenuwstelsel werken)
- fysiotherapie: helpt bij het trainen van de balans, het optimaliseren van de resterende spierkracht en het veilig blijven lopen
- podotherapie / voetzorg: vanwege het verminderde gevoel is goede voetzorg essentieel om onopgemerkte wondjes, eeltplekken of infecties te voorkomen
- hulpmiddelen: orthopedische schoenen, inlegzolen of een enkel-voetorthese (EVO) kunnen worden ingezet bij een klapvoet of ernstige balansproblemen
Hoewel CIAP een progressieve ziekte is, verloopt het proces doorgaans erg traag. Het leidt bij de meeste mensen niet tot een volledige
dwarslaesie of rolstoelafhankelijkheid, hoewel hulpmiddelen voor langere afstanden op den duur wel nodig kunnen zijn.
Bronnen:
|